به گزارش با بازار، بازار جهانی نفت در معاملات پنجشنبه شاهد تغییر جهت قابل‌توجهی بود و قیمت‌ها پس از کاهش اولیه، تحت تأثیر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، بیش از دو دلار در هر بشکه افزایش یافتند.
بر اساس گزارش رویترز، تا ساعت ۱۸:۴۹ به وقت گرینویچ، معادل ۲۲:۱۹ به وقت تهران در روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر، قیمت قراردادهای آتی نفت برنت با افزایش ۲ دلار و ۴۴ سنت، معادل ۲.۶۳ درصد، به ۹۵ دلار و ۲۰ سنت در هر بشکه رسید.
هم‌زمان، نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) با رشد یک دلار و ۶۶ سنت، معادل ۱.۹۲ درصد، در سطح ۸۸ دلار و ۱۹ سنت معامله شد.
این قیمت‌ها مربوط به زمان اعلام‌شده در گزارش رویترز هستند و لزوماً قیمت نهایی تسویه روزانه محسوب نمی‌شوند.
حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان؛ مسیر جایگزین هرمز در معرض تهدید
مهم‌ترین تحول تازه بازار نفت، اعلام حملات حوثی‌های یمن به زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی است.
حوثی‌ها روز پنجشنبه مدعی شدند یک ایستگاه پمپاژ در خط لوله نفت شرق به غرب عربستان و یک تأسیسات نفتی در بندر ینبع در ساحل دریای سرخ را هدف قرار داده‌اند.
این گروه همچنین مدعی حمله به ساختمانی متعلق به شرکت آرامکو در ریاض شد، اما تا زمان انتشار گزارش رویترز، تأیید فوری از سوی عربستان درباره ادعای حمله در ریاض منتشر نشده بود.
خط لوله شرق به غرب عربستان اهمیت راهبردی ویژه‌ای دارد؛ زیرا امکان انتقال نفت از مناطق تولیدی شرق این کشور به پایانه‌های دریای سرخ را فراهم می‌کند.
در شرایطی که تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز با اختلال مواجه است، این مسیر می‌تواند بخشی از وابستگی صادرات نفت عربستان به خلیج فارس را کاهش دهد.
بنابراین تهدید زیرساخت‌های این خط لوله، نگرانی‌ها را از احتمال محدودتر شدن مسیرهای جایگزین صادرات نفت افزایش داده است.
با این حال، میزان خسارت واقعی و تأثیر احتمالی حملات بر ظرفیت انتقال نفت هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است.
گزارش انفجار در چهار نفتکش در تنگه هرمز
هم‌زمان با تحولات عربستان، ارتش ایران روز پنجشنبه اعلام کرد چهار نفتکش پس از بی‌توجهی به هشدارها در تنگه هرمز هدف انفجار قرار گرفته‌اند.
رویترز تأکید کرده که در زمان انتشار گزارش، امکان راستی‌آزمایی مستقل این ادعا را نداشته است.
تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ ایران، مسیر عبور نزدیک به یک‌پنجم نفت خام جهان بود و هرگونه اختلال در تردد کشتی‌ها از این آبراه می‌تواند بر تجارت جهانی انرژی تأثیر بگذارد.
در هفته‌های اخیر نیز گزارش‌هایی درباره حملات به کشتی‌ها، آتش‌سوزی نفتکش‌ها و آسیب به زیرساخت‌های انرژی منطقه منتشر شده است.
تداوم چنین شرایطی می‌تواند هزینه بیمه، حمل‌ونقل دریایی و ریسک تحویل محموله‌های نفتی را افزایش دهد.
چرا قیمت نفت پس از کاهش اولیه ناگهان افزایش یافت؟
معاملات پنجشنبه در ابتدا با فشار فروش همراه بود.
افزایش تولید نفت اوپک‌پلاس در ماه اکتبر، به‌ویژه رشد تولید عربستان، یکی از عواملی بود که انتظارات بازار درباره افزایش عرضه را تقویت کرده بود.
همچنین اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد ذخایر نفت خام، بنزین و فرآورده‌های میان‌تقطیر این کشور در هفته گذشته افزایش یافته‌اند.
رشد موجودی انبارهای انرژی آمریکا معمولاً می‌تواند فشار نزولی بر قیمت‌ها ایجاد کند، زیرا نشان‌دهنده افزایش ذخایر قابل‌دسترس در بازار است.
اما با انتشار اخبار مربوط به حملات تازه به زیرساخت‌های انرژی عربستان و تشدید اختلال در مسیرهای دریایی، نگرانی از محدودیت عرضه بار دیگر بر معاملات غلبه کرد.
در نتیجه، نفت برنت و WTI از محدوده منفی به رشد قابل‌توجه تغییر مسیر دادند.
حمله به بندر نفتی روسیه نیز بر نگرانی‌ها افزود
در کنار تحولات خاورمیانه، اوکراین اعلام کرد پهپادهای این کشور منطقه بندری اوست‌لوگا در شمال غرب روسیه و ساحل دریای بالتیک را هدف قرار داده‌اند.
طبق گزارش رویترز، این حمله موجب آتش‌سوزی و آسیب به بخشی از مخازن سوخت این بندر شده است.
اوست‌لوگا یکی از مراکز مهم صادرات نفت خام، فرآورده‌های نفتی و سایر کالاهای روسیه محسوب می‌شود.
این حمله نیز به نگرانی بازار درباره امنیت زیرساخت‌های صادرات انرژی افزوده است، هرچند میزان کاهش احتمالی صادرات از این بندر هنوز مشخص نیست.
پیامدهای اقتصادی برای بازار جهانی نفت و سوخت
تشدید حملات به زیرساخت‌های انرژی می‌تواند از چند مسیر بر اقتصاد جهانی اثر بگذارد.
نخست، احتمال اختلال در صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی می‌تواند قیمت‌ها را افزایش دهد.
دوم، افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل نفتکش‌ها ممکن است هزینه نهایی تحویل انرژی به پالایشگاه‌ها و مصرف‌کنندگان را بالا ببرد.
سوم، اگر افزایش قیمت نفت پایدار بماند، احتمال رشد هزینه تولید بنزین، گازوئیل و سایر فرآورده‌های نفتی وجود دارد.
چنین روندی می‌تواند فشار تورمی را در اقتصادهای واردکننده انرژی تشدید کند و تصمیم‌گیری بانک‌های مرکزی درباره نرخ بهره را دشوارتر سازد.
با این حال، افزایش قیمت نفت در یک جلسه معاملاتی به‌تنهایی به معنای وقوع کمبود فیزیکی گسترده در بازار جهانی نیست.
برای ارزیابی اثر واقعی این تحولات باید میزان خسارت زیرساخت‌ها، حجم صادرات مختل‌شده و وضعیت تردد نفتکش‌ها در روزهای آینده مشخص شود.
جمع‌بندی
افزایش بیش از دو دلاری قیمت نفت در معاملات پنجشنبه نشان می‌دهد نگرانی از اختلال در عرضه انرژی بار دیگر به یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده قیمت‌ها تبدیل شده است.
اهمیت تحولات تازه در آن است که علاوه بر تنگه هرمز، زیرساخت‌های انتقال نفت عربستان به دریای سرخ نیز در معرض تهدید قرار گرفته‌اند؛ مسیری که در شرایط اختلال صادرات از خلیج فارس نقش مهمی در انتقال نفت دارد.
اگر تهدیدها به کاهش واقعی ظرفیت انتقال یا صادرات نفت منجر شوند، احتمال تداوم فشار صعودی بر قیمت انرژی وجود خواهد داشت. در مقابل، نبود اختلال عملیاتی گسترده می‌تواند بخشی از افزایش ناشی از نگرانی‌های ژئوپلیتیکی را تعدیل کند.