به گزارش با بازار، دولت پاناما گام تازهای برای تعیین سرنوشت معدن بزرگ مس کبره پاناما (Cobre Panamá) برداشته است؛ معدنی که تعطیلی آن در سال ۲۰۲۳ یکی از مهمترین اختلالات عرضه در بازار جهانی مس محسوب میشد.
بر اساس گزارش رویترز در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، خوزه رائول مولینو، رئیسجمهور پاناما، اعلام کرده است دولت مذاکراتی را با شرکت مینرا پاناما، زیرمجموعه شرکت کانادایی فرست کوانتوم مینرالز (First Quantum Minerals)، برای بررسی امکان ازسرگیری عملیات معدنی آغاز خواهد کرد.
این تحول پس از آن رخ میدهد که یک کمیسیون دولتی در ماه سپتامبر پیشنهاد کرده بود مذاکرات برای تعیین شرایط فعالیت دوباره معدن و تأمین هزینه تعطیلی نهایی آن آغاز شود.
جهش ۵.۴ درصدی سهام فرست کوانتوم
بازار سهام به اعلام برنامه جدید دولت پاناما واکنش مثبت نشان داد.
طبق گزارش رویترز، سهام فرست کوانتوم در معاملات بعدازظهر سهشنبه ۱۷ نوامبر در بورس تورنتو ۵.۴ درصد افزایش یافت.
این تغییر مربوط به زمان گزارش رویترز در ساعت ۱۸:۵۶ گرینویچ است و لزوماً بازده نهایی سهام در پایان معاملات روز محسوب نمیشود.
واکنش سرمایهگذاران نشان میدهد احتمال بازگشت معدن کبره پاناما برای آینده درآمد و تولید شرکت اهمیت زیادی دارد.
این معدن پیش از تعطیلی حدود ۴۰ درصد درآمد فرست کوانتوم را تأمین میکرد و یکی از مهمترین داراییهای عملیاتی آن بود.
چرا معدن کبره پاناما برای بازار جهانی مس اهمیت دارد؟
کبره پاناما یکی از بزرگترین معادن روباز مس جهان است که در سال ۲۰۲۳ پس از حکم دیوان عالی پاناما تعطیل شد.
پیش از توقف فعالیت، این معدن حدود یک درصد تولید جهانی مس را به خود اختصاص میداد.
این سهم در بازاری که توسعه معادن جدید به سرمایهگذاری سنگین و سالها زمان نیاز دارد، اهمیت قابلتوجهی دارد.
مس یکی از مواد اولیه اساسی در تولید کابلهای برق، تجهیزات صنعتی، خودروهای برقی، شبکههای انتقال انرژی و زیرساختهای دیجیتال است.
ازسرگیری تولید در چنین معدنی، در صورت تحقق، میتواند در میانمدت به افزایش عرضه جهانی مس کمک کند و بخشی از فشار بر زنجیره تأمین این فلز را کاهش دهد.
با این حال، هنوز زمان مشخصی برای بازگشت معدن به تولید اعلام نشده و نمیتوان حجم تولید آینده آن را قطعی دانست.
چرا معدن در سال ۲۰۲۳ تعطیل شد؟
فعالیت معدن کبره پاناما پس از اعتراضات گسترده اجتماعی و زیستمحیطی در سال ۲۰۲۳ متوقف شد.
دیوان عالی پاناما قرارداد بهرهبرداری شرکت فرست کوانتوم را مغایر قانون اساسی تشخیص داد و همین حکم زمینه تعطیلی معدن را فراهم کرد.
مخالفان پروژه نسبت به پیامدهای زیستمحیطی استخراج مس، حفاظت از منابع طبیعی و شرایط اقتصادی قرارداد اعتراض داشتند.
تعطیلی معدن علاوه بر توقف تولید، بر اشتغال و درآمدهای دولت پاناما نیز اثر گذاشت.
از آن زمان، آینده این مجموعه به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی و سیاسی پاناما تبدیل شده است.
شرایط دولت پاناما برای بازگشایی معدن
رئیسجمهور پاناما تأکید کرده است هرگونه توافق احتمالی باید با حفظ مالکیت دولتی بر منابع معدنی، حداکثرسازی منافع اقتصادی کشور، رعایت قوانین و حفاظت از محیطزیست همراه باشد.
دولت همچنین اعلام کرده پیش از دستیابی به توافق نهایی، فرایند مشارکت و مشورت عمومی برگزار خواهد شد.
مولینو تصریح کرده است توافق احتمالی جدید نباید به معنای اعطای امتیاز معدنی متعارف باشد و چارچوب حقوقی آن را دولت پاناما تعیین خواهد کرد.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا قرارداد قبلی معدن توسط دیوان عالی غیرقانونی شناخته شده بود و هر سازوکار جدید باید از نظر حقوقی قابل دفاع باشد.
احتمال ایجاد ۳۶ هزار فرصت شغلی
شرکت فرست کوانتوم اعلام کرده است ازسرگیری فعالیت معدن کبره پاناما میتواند حدود ۶ هزار شغل مستقیم و ۳۰ هزار شغل غیرمستقیم ایجاد کند.
همچنین حدود دو هزار تأمینکننده ثبتشده ممکن است از فعالیت دوباره این مجموعه فرصت تجاری به دست آورند.
این ارقام برآورد شرکت از مزایای احتمالی بازگشایی معدن هستند و به معنای ایجاد قطعی این تعداد شغل نیستند.
دولت پاناما نیز قصد دارد در مذاکرات، موضوع اشتغال، منافع اقتصادی و حلوفصل اختلافات حقوقی مرتبط با معدن را بررسی کند.
بازگشایی معدن چه تأثیری بر قیمت جهانی مس خواهد داشت؟
احتمال بازگشت کبره پاناما به تولید میتواند در بلندمدت بر انتظارات عرضه جهانی مس اثر بگذارد.
بازار مس طی سالهای اخیر با چالشهایی مانند هزینه بالای توسعه معادن جدید، محدودیتهای زیرساختی و افزایش تقاضای مرتبط با برقرسانی و فناوریهای جدید مواجه بوده است.
در چنین شرایطی، بازگشت یک معدن بزرگ تعطیلشده میتواند نسبت به احداث یک پروژه کاملاً جدید، مسیر متفاوتی برای افزایش ظرفیت عرضه ایجاد کند.
با این حال، اثر واقعی این تحول بر قیمت جهانی مس به نتیجه مذاکرات، دریافت مجوزهای قانونی، وضعیت تجهیزات معدن و زمان آغاز تولید بستگی خواهد داشت.
در حال حاضر هیچ توافق نهایی برای بازگشایی معدن اعلام نشده و بنابراین نمیتوان کاهش قطعی قیمت مس یا افزایش فوری عرضه را نتیجه گرفت.
جمعبندی
آغاز مذاکرات دولت پاناما با فرست کوانتوم، تحول مهمی در مسیر تعیین تکلیف یکی از بزرگترین معادن تعطیلشده مس جهان است.
واکنش مثبت ۵.۴ درصدی سهام این شرکت نشان میدهد سرمایهگذاران احتمال بازگشت معدن را برای آینده فعالیت فرست کوانتوم مهم ارزیابی میکنند.
با این حال، احیای تولید همچنان به توافق حقوقی، ملاحظات زیستمحیطی و پذیرش اجتماعی وابسته است. در صورت موفقیت مذاکرات، کبره پاناما میتواند بار دیگر به یکی از منابع اثرگذار بر عرضه جهانی مس تبدیل شود.
