به گزارش با بازار، بازار فرآوردههای نفتی آمریکا روز سهشنبه ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ شاهد تغییر قابلتوجهی در انتظارات سرمایهگذاران بود؛ بهطوریکه کاهش حاشیه پالایش نفت و احتمال بهبود عرضه جهانی سوخت، سهام شرکتهای بزرگ پالایشی را بهشدت تحت فشار قرار داد.
بر اساس گزارش نشریه بارونز، شاخص حاشیه پالایش موسوم به «کرک اسپرد ۳-۲-۱» از بیش از ۷۲ دلار در ماه گذشته به حدود ۵۰ دلار برای هر بشکه رسیده است؛ کاهشی دستکم ۳۰ درصدی.
این شاخص اختلاف ارزش فرآوردههای تولیدشده از نفت خام با هزینه خرید نفت را اندازهگیری میکند و یکی از معیارهای مهم ارزیابی وضعیت سودآوری پالایشگاهها محسوب میشود.
سقوط سهام بزرگترین پالایشگاههای آمریکا
در پایان معاملات سهشنبه، سهام شرکت والرو انرژی (Valero Energy) حدود ۹.۲ درصد و سهام ماراتن پترولیوم (Marathon Petroleum) حدود ۷.۴ درصد کاهش یافت.
این افتها از شدیدترین کاهشهای روزانه سهام این شرکتها از آوریل ۲۰۲۵ محسوب میشوند.
بر اساس گزارش بنزینگا در ساعت ۱۵:۳۸ به وقت نیویورک، قراردادهای آتی بنزین در جریان معاملات ۲.۲ درصد و قراردادهای سوخت گرمایشی، که یکی از شاخصهای مهم بازار فرآوردههای میانتقطیر است، ۲.۷ درصد کاهش داشتند.
کاهش شدید ارزش سهام پالایشگاهها نشان میدهد سرمایهگذاران نسبت به تداوم حاشیه سود بسیار بالای این صنعت محتاطتر شدهاند.
نفت آمریکا دوباره زیر ۱۰۰ دلار رفت
در پایان معاملات سهشنبه ۲۷ اکتبر، قرارداد آتی دسامبر نفت برنت با کاهش ۱.۷ درصدی در قیمت ۱۱۳.۸۸ دلار برای هر بشکه بسته شد.
نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با افت ۱.۸ درصدی به ۹۹.۹۰ دلار برای هر بشکه رسید و بار دیگر به زیر مرز روانی ۱۰۰ دلار بازگشت.
این قیمتها مربوط به نرخ تسویه معاملات همان روز هستند و نباید با قیمتهای لحظهای معاملات بعدی اشتباه گرفته شوند.
چرا فشار بر بازار سوخت کاهش یافته است؟
یکی از عوامل تغییر انتظارات بازار، افزایش احتمال بهبود عرضه فرآوردههای نفتی در ماههای آینده است.
ازسرگیری بخشی از صادرات گازوئیل روسیه، برنامه کشورهای اروپایی برای عرضه سوخت از ذخایر راهبردی و تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشهای خاورمیانه، احتمال محدودترشدن کمبود جهانی سوخت را تقویت کردهاند.
همچنین توسعه ظرفیت پالایشی در آسیا میتواند در بلندمدت به افزایش عرضه بنزین و گازوئیل کمک کند.
با این حال، بازار همچنان با محدودیت ظرفیت پالایش و ریسک اختلال در حملونقل انرژی از مسیرهای مهمی مانند تنگه هرمز در خلیج فارس روبهرو است.
آیا بنزین و گازوئیل ارزانتر میشوند؟
کاهش حاشیه پالایش میتواند نشانهای از کمترشدن فشار قیمت فرآوردههای نفتی نسبت به نفت خام باشد.
بر اساس گزارش بارونز، میانگین قیمت بنزین در آمریکا طی یک ماه گذشته حدود ۲۱ سنت کاهش یافته و به ۴.۲۷ دلار برای هر گالن رسیده است.
با این وجود، کاهش حاشیه پالایش الزاماً به معنای افت فوری و یکسان قیمت بنزین و گازوئیل در تمام کشورها نیست.
هزینه حملونقل، مالیات سوخت، موجودی انبارها، نرخ ارز و شرایط عرضه محلی از عوامل تعیینکننده قیمت نهایی هستند.
از سوی دیگر، حاشیه نظری ۵۰ دلاری پالایش همچنان بالا محسوب میشود و به معنای پایان بحران فرآوردههای نفتی نیست.
پیامدهای اقتصادی برای بازار جهانی انرژی
اگر روند کاهش قیمت فرآوردههای نفتی ادامه پیدا کند، میتواند بخشی از فشار هزینهای بر شرکتهای حملونقل، صنایع و مصرفکنندگان را کاهش دهد.
کاهش هزینه سوخت همچنین ممکن است به تعدیل تورم کالاها و خدمات وابسته به حملونقل کمک کند.
در مقابل، محدودترشدن حاشیه پالایش میتواند رشد سودآوری شرکتهای پالایشی را در فصلهای آینده تحت فشار قرار دهد؛ بهویژه شرکتهایی که طی ماههای گذشته از کمبود جهانی سوخت سود قابلتوجهی کسب کردهاند.
جمعبندی
افت بیش از ۳۰ درصدی شاخص حاشیه پالایش نسبت به سطوح بالای ماه گذشته، همراه با ریزش سهام پالایشگاههای بزرگ آمریکا، نشانه تغییر انتظارات بازار درباره سودآوری صنعت پالایش و عرضه سوخت است.
با وجود این، تا زمانی که عرضه جهانی انرژی به ثبات پایدار نرسد، نمیتوان کاهش اخیر قیمتها را پایان بحران بنزین و گازوئیل دانست.
